Dự án sông Vinh chính thức khởi động gói thầu đầu tiên trên hiện trường từ tháng 6/2026, mang theo nguồn vốn 194,5 triệu USD, tương đương khoảng 4.500 tỷ đồng, chủ yếu vay từ Ngân hàng Thế giới (WB). Tên đầy đủ là Dự án Hạ tầng ưu tiên và phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu thành phố Vinh, nhưng dân buôn đất quen gọi ngắn gọn là dự án sông Vinh vì phạm vi thi công bám dọc hai bờ sông chảy qua trung tâm thành phố. Câu hỏi lúc này không phải dự án có làm thật hay không, mà là đất quanh khu vực đó đã tăng giá đến đâu và còn dư địa nào để xuống tiền.
Dự án sông Vinh làm những gì
Mục tiêu chính của dự án sông Vinh là giảm rủi ro ngập lụt tại khu vực đô thị trung tâm, cải thiện vệ sinh môi trường và tăng không gian xanh dọc hai bờ sông. Nguồn vốn 4.500 tỷ đồng đến từ khoản vay WB cộng với ngân sách đối ứng của địa phương. Tỉnh chưa công bố mốc hoàn thành cụ thể cho toàn dự án, chỉ xác nhận các gói thầu đầu tiên bắt đầu thi công từ tháng 6/2026. Với một dự án hạ tầng chống ngập quy mô gần 200 triệu USD, tiến độ thực tế thường phụ thuộc vào tốc độ giải phóng mặt bằng nhiều hơn là vào bản vẽ kỹ thuật.
Khu vực đất ven sông đang được hỏi mua nhiều
Kinh nghiệm từ các dự án hạ tầng chống ngập ở đô thị loại một cho thấy giá đất mặt tiền gần công viên, kênh mương thường tăng trước cả khi công trình thi công xong, đôi khi chỉ dựa trên bản đồ quy hoạch được công bố. TP Vinh đã có tiền lệ này. Khu đô thị mới Vinh Tân do Handico làm chủ đầu tư, rộng 77,18ha, hiện chào giá 31-38 triệu đồng/m², cao hơn hẳn mặt bằng chung khu vực lân cận cách đây hai năm. Việc mở rộng TP Vinh gắn với Khu kinh tế Đông Nam cũng đang kéo dòng tiền về các trục đường mới mở, tương tự như cách dự án sông Vinh có thể kéo giá đất hai bên bờ sông lên trước khi hạ tầng hoàn thiện. Môi giới khu vực trung tâm đã bắt đầu dùng tên dự án sông Vinh để chào hàng những lô đất mặt tiền cách công trình vài trăm mét, dù bản đồ ranh giới chính thức chưa công bố chi tiết.
Đất ven sông có đáng xuống tiền lúc này
Tôi cho rằng nhà đầu tư cá nhân nên chờ ít nhất qua giai đoạn giải phóng mặt bằng của gói thầu đầu tiên rồi mới tính chuyện xuống tiền. Các dự án hạ tầng dùng vốn vay WB tại Việt Nam, kể cả những dự án đã triển khai ở Cần Thơ hay Huế trước đây, phần lớn đều trễ tiến độ một đến hai năm so với công bố ban đầu do vướng thủ tục giải ngân và đền bù. Đây là một điều kiện thực tế cần cân nhắc trước khi tin vào lời chào giá “đón đầu dự án” của môi giới, chứ không phải chuyện bi quan hóa dự án. Rủi ro lớn nhất không nằm ở bản thân dự án sông Vinh, mà ở việc giá đất chạy trước ranh giới quy hoạch chính thức, kéo theo tình trạng mua nhầm đất nằm trong hành lang giải tỏa.
Kinh nghiệm kiểm tra trước khi mua đất theo tin dự án hạ tầng
Trước khi đặt cọc bất kỳ lô đất nào được quảng cáo là “gần dự án sông Vinh”, người mua nên tự tra cứu quy hoạch phân khu tại Sở Xây dựng hoặc cổng thông tin quy hoạch của thành phố, để xác nhận lô đất có thật sự nằm trong phạm vi hưởng lợi của dự án sông Vinh hay chỉ đang được gắn tên cho dễ bán, rồi đối chiếu ranh giới giải phóng mặt bằng đã công bố với vị trí thực tế của lô đất. Một bước đơn giản nhưng nhiều người bỏ qua là xin bản đồ hiện trạng có đóng dấu của phòng Tài nguyên Môi trường thay vì chỉ tin vào sơ đồ do môi giới tự vẽ. Với đất thổ cư lâu năm ở các phường nội thành cũ dọc sông, việc sang tên sổ đỏ và kiểm tra quy hoạch lộ giới càng cần làm kỹ, vì đây là khu vực có mật độ xây dựng cao và dễ dính quy hoạch treo.
Nhìn xa hơn câu chuyện dự án sông Vinh, TP Vinh đang có nhiều lớp hạ tầng chồng lên nhau: mở rộng đô thị về phía Khu kinh tế Đông Nam, chỉnh trang sông Vinh, và các khu đô thị mới như Vinh Tân. Người mua đất để ở có thể yên tâm hơn người mua để lướt sóng, vì hạ tầng chống ngập phục vụ dân sinh trước, còn việc tăng giá theo sau hay không còn tùy tốc độ giải ngân thực tế của dự án. Theo dõi tiến độ giải phóng mặt bằng qua các bản tin của Đài Phát thanh Truyền hình Nghệ An là cách rẻ và đáng tin hơn nhiều so với nghe môi giới nói miệng.
